Ruim twintig jaar lang heb ik met mijn bureau het consumentenmagazine Lekker Makkelijk mogen maken dat gratis verkrijgbaar is in buurtsupers, bij rijdende winkels en campingwinkels. Door het hele land, in dorpen waar de kleine middenstand in de loop der jaren vrijwel is verdwenen.
Wat ik, altijd graag zelf bleef doen, was het bezoeken van de ondernemers. Even kennismaken, maar vaker bijpraten aan de keukentafel of in het kantoortje. Daarna wat foto’s maken van de winkel, de buurt en natuurlijk een paar klanten. Die pagina werd steevast het meest gewaardeerd: de praatjes en plaatjes van mensen uit de buurt.
Ik zou er een aardig boekje mee kunnen vullen. Met ondernemers die ik in al die jaren heb leren kennen. Sommigen genieten inmiddels van een welverdiend pensioen, anderen waren genoodzaakt te stoppen en verdienen nu elders hun boterham.
Kleine detailhandel als hart van de buurt
Ik moest hieraan denken toen ik een video voorbij zag komen van Centrummanagement Utrecht. De promo was onderdeel van de inzending voor de European Capitals of Small Retail Award 2026. Utrecht eindigde als tweede, na Barcelona.
Het is mooi gemaakt en als Utrechtse jongen voelde ik ook een beetje trots. De eerste zes jaar van mijn leven ging ik met mijn moeder boodschappen doen in de Twijnstraat. Daarna trokken we de stad uit naar het platteland, maar Utereg blijft mijn stadsie.
Complimenten aan de initiatiefnemers, makers, ondernemers én klanten.
Meer dan economie alleen
De bestaansmogelijkheden voor de kleine detailhandel zijn bepalend voor het karakter van een stad. Er moet een prettige balans zijn tussen zelfstandige ondernemers en concept- of formulegestuurde retail en horeca.
Wat echter te vaak onderbelicht blijft, is de sociale betrokkenheid, saamhorigheid en verantwoordelijkheid voor elkaar die juist deze kleine winkels brengen. Veel mensen vinden het prettig om elkaar regelmatig, laagdrempelig en vrijblijvend te ontmoeten. Kinderen leren communiceren en boodschappen doen. Ze helpen ouderen. Het is samen leren en blijven leven, in het klein.
Van vanzelfsprekend naar van betekenis
In 2009 organiseerden we een Verkiezing van de Beste Buurtsuper en Rijdende Winkel. Facebook was net een jaar online, maar desondanks ontvingen we uit het hele land ansicht- en antwoordkaarten, brieven en creatief knutselwerk. Klanten wilden hun dankbaarheid en steun uitspreken voor hun eigen buurtsuper.
Veel ondernemers waren zichtbaar ontroerd, soms tot tranen toe. Wat zij deden was voor hen vanzelfsprekend. Ze realiseerden zich niet dat ze wekelijks, en soms dagelijks, van grote betekenis waren voor hun klanten.
Ik hoop dat de waardering voor de kleine retail in Utrecht politici, beleidsmakers, vastgoedpartijen, huisjesmelkers én bewoners nog bewuster maakt van het belang – nee, de noodzaak – van kleine winkels en horeca. Niet alleen in het stadscentrum, maar in elke wijk, buurt, dorp en in het buitengebied.
De foto’s bij deze tekst zijn gemaakt door de Utrechtse Liset Verberne. Zij maakt prachtige beelden van de stad en ze deelt ze als Hello from Utrecht op social media en heeft een online winkeltje waar je exclusieve prints, kaarten een verjaardagskalender en stickers kunt bestellen. Als je even online een ommetje Utrecht wil doen is dit een aanrader. Hier zie je onder een laagje poedersuiker het Ledig Erf en de Twijnstraat.
